Edward Bartman
Wstęp
Edward Bartman był jednym z wyróżniających się polskich architektów krajobrazu i urbanistów, którego prace i osiągnięcia miały znaczący wpływ na rozwój przestrzeni publicznych oraz estetyki ogrodów w Polsce. Urodził się 17 stycznia 1929 roku w Nowojowej, małej miejscowości w województwie małopolskim. Jego kariera zawodowa była nie tylko związana z projektowaniem, ale również z edukacją akademicką, gdzie dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem z kolejnymi pokoleniami studentów. Bartman zmarł 19 października 2018 roku w Warszawie, pozostawiając po sobie bogaty dorobek, który zasługuje na szczegółowe omówienie.
Życiorys
Edward Bartman rozpoczął swoją praktykę zawodową w bardzo młodym wieku, mając zaledwie 14 lat. W latach 1949-1950 odbył praktykę w gospodarstwie ogrodniczym w Zakopanem, co pozwoliło mu zdobyć pierwsze doświadczenia w dziedzinie ogrodnictwa. W 1952 roku pracował w Zarządzie Zieleni Miejskiej w Sopocie, co otworzyło przed nim drzwi do dalszej kariery zawodowej. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Po ukończeniu studiów Bartman nie tylko kontynuował pracę jako architekt krajobrazu, ale również zaangażował się w działalność dydaktyczną jako wykładowca akademicki na swojej macierzystej uczelni.
W swojej karierze Bartman brał udział w wielu projektach zarówno krajowych, jak i zagranicznych. W latach 1959-1960 odbył staż w Langwood Gardens w Pensylwanii, co wzbogaciło jego doświadczenie o międzynarodowe spojrzenie na architekturę krajobrazu. W 1963 roku został członkiem Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP), a od 1976 roku był także aktywnym członkiem Towarzystwa Urbanistów Polskich. Po zakończeniu pracy na SGGW w 1999 roku, Bartman podjął nowe wyzwanie, zostając profesorem zwyczajnym w Wyższej Szkole Ekonomiczno-Humanistycznej w Skierniewicach.
Realizacje
Edward Bartman był autorem wielu znaczących projektów związanych z architekturą krajobrazu. Jednym z najważniejszych jego dzieł była rewitalizacja Ogrodu Modernistycznego w Łazienkach Królewskich w Warszawie. Projekt ten obejmował zarówno część geometryczną jak i naturalistyczną, co przyczyniło się do przywrócenia historycznego charakteru tego miejsca.
Kolejnym istotnym projektem był Ogród Chiński oraz Ogród przy Białym Domu, także zlokalizowane w Łazienkach Królewskich. Bartman miał również znaczący wkład w opracowanie projektu parku Dolina Trzech Stawów w Katowicach, który stał się popularnym miejscem rekreacyjnym dla mieszkańców regionu. Dodatkowo, stworzył Ogród Japoński w Chorzowie, który zachwyca swoją estetyką i dbałością o detale.
Konkursy i Wyróżnienia
W ciągu swojej kariery Edward Bartman brał udział w licznych konkursach architektonicznych, zdobywając liczne wyróżnienia za swoje prace. W 1963 roku otrzymał nagrodę równorzędną za założenia projektowe oraz szkic koncepcyjny zagospodarowania przestrzennego Centralnego Ogrodu Botanicznego i Skansenu w Powsinie.
W 1968 roku Bartman otrzymał wyróżnienie III stopnia za projekt Ośrodka Uniwersyteckiego w Poznaniu podczas konkursu SARP nr 410. Jego talent został doceniony także w przypadku projektów związanych z zagospodarowaniem otoczenia jeziora Kierskiego oraz zbiorników wodnych Dzierżno Pławniowice, gdzie zdobył odpowiednio wyróżnienie oraz III nagrodę.
Odznaczenia i Nagrody
Edward Bartman był laureatem wielu odznaczeń za swoje zasługi dla architektury krajobrazu oraz ochrony zabytków ogrodowych. W 1990 roku odznaczono go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a siedem lat później otrzymał Złoty Krzyż Zasługi. Jego wkład w ochronę zabytków ogrodowych został doceniony Złotym Medalem Ministra Kultury i Sztuki oraz Honorową Odznaką Ministra Kultury Rzeczypospolitej Polskiej.
W 2006 roku Bartman został uhonorowany Medalem Zasłużony Kulturze „Gloria Artis”, a dwa lata później otrzymał tytuł laureata Nagrody Muzeum Łazienki Królewskie za swoje osiągnięcia związane z tym historycznym miejscem.
Zakończenie
Edward Bartman pozostawił po sobie trwały ślad zarówno na polskiej scenie architektury krajobrazu, jak i w sercach ludzi, którzy korzystali z jego projektów. Jego pasja do tworzenia pięknych przestrzeni publicznych oraz dbałość o estetykę ogrodów przyniosły wiele korzyści dla społeczności lokalnych. Jako wykładowca akademicki inspirował kolejne pokolenia architektów krajobrazu do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań oraz pielęgnowania tradycji polskiego ogrodnictwa. Pamięć o Edwardzie Bartmanie będzie trwać dzięki jego pracom oraz wpływowi na rozwój urbanistyki i architektury krajobrazu w Polsce.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).