Partyzancka Dywizja Atamana Annienkowa (Biała Armia)

Wstęp

Partyzancka Dywizja Atamana Annienkowa, znana również jako Biała Armia, to jednostka wojskowa, która odegrała istotną rolę w czasie wojny domowej w Rosji. Powstała w okresie tumultu i przemian, jakie miały miejsce po rewolucji październikowej w 1917 roku. Dowodzona przez Borysa W. Annienkowa, dywizja ta stała się jednym z symboli oporu przeciwko bolszewikom na Syberii i w Kazachstanie. W artykule przyjrzymy się genezie tej jednostki, jej działaniach na Syberii oraz w Kazachstanie, a także epilogowi jej istnienia i końcowym losom atamana.

Geneza Partyzanckiej Dywizji

Historia Partyzanckiej Dywizji Atamana Annienkowa sięga czasów I wojny światowej, kiedy to Borys W. Annienkow służył w 4 Syberyjskim kozackim pułku kawalerii. Już wtedy dał się poznać jako zdolny dowódca, a jego umiejętności w zakresie działań partyzanckich zostały docenione podczas walk na tyłach przeciwnika. Po rewolucji bolszewickiej w październiku 1917 roku Annienkow przebywał na obszarze Białorusi, gdzie otrzymał rozkaz rozformowania swojego oddziału. Jednak zamiast podporządkować się tym rozkazom, postanowił walczyć z bolszewikami, co doprowadziło do powstania jego oddziału partyzanckiego.

Od początku 1918 roku, Annienkow prowadził działania przeciwko bolszewikom na Syberii, zyskując reputację jednego z najaktywniejszych dowódców antybolszewickich. Jego oddział składał się początkowo z około 200 żołnierzy, ale szybko wzrósł do 1000 Kozaków po połączeniu z siłami Korpusu Czechosłowackiego. W czerwcu 1918 roku udało mu się zająć Omsk, co stanowiło ważny punkt strategiczny dla dalszych działań białych Rosjan.

Reorganizacja i rozwój dywizji

W październiku 1918 roku Partyzancka Dywizja Atamana Annienkowa została formalnie przeorganizowana przez Tymczasowy Rząd Syberyjski i weszła w skład II Korpusu Stepowego Armii Syberyjskiej. Mimo tej reorganizacji, oddział zachował swoją samodzielność i często nie stosował się do rozkazów naczelnego dowództwa. W trakcie swoich działań Annienkow sformował nowe pułki kozackie oraz dywizjon artylerii, a także utrzymywał specyficzny rodzaj wojskowej demokracji w swoich szeregach.

W oddziale panowała silna dyscyplina wojskowa oraz zasady równości między żołnierzami. Każdy żołnierz miał możliwość awansu na oficera po spełnieniu odpowiednich warunków. Sam ataman był znany ze swojego ascetycznego stylu życia; unikał hazardu, palenia papierosów oraz romansów. Flaga dywizji zawierała dewizę „С нами Бог” oraz symbol czaszki z skrzyżowanymi kośćmi.

Walki na Syberii i Kazachstanie

Na początku grudnia 1918 roku Partyzancka Dywizja Atamana Annienkowa brała udział w operacjach mających na celu opanowanie południowo-wschodniej części Kazachstanu. Po objęciu dowództwa nad Samodzielną Armią Siemirieczeńską, Annienkow skupił się na wyzwoleniu okręgów lepsinskiego i kopalskiego spod kontroli bolszewików. W tym czasie ogłaszał rozkazy dotyczące sprawiedliwego traktowania ludności lokalnej oraz rekrutował wielu bolszewików do swoich szeregów, co skutkowało dezercjami w armii przeciwnika.

Latem 1919 roku sytuacja białych Rosjan na Froncie Wschodnim zaczęła się pogarszać. Wojska bolszewickie zmusiły Białych do odwrotu, a pod koniec 1919 roku traciły one kontrolę nad kluczowymi terytoriami, co wpłynęło na morale Samodzielnej Armii Siemirieczeńskiej. Po zdobyciu Semipałatyńska przez bolszewików w grudniu 1919 roku, Annienkow próbował organizować obronę, jednak jego wysiłki okazały się bezowocne.

Epilog i losy atamana

Na początku 1920 roku resztki Partyzanckiej Dywizji przeszły Bramę Dżungarską do chińskiej prowincji Sinciang. Annienkow prowadził negocjacje z władzami chińskimi dotyczące przejścia jego wojsk do Chin pod warunkiem rozbrojenia oddziału. W nocy z 28 na 29 kwietnia 1920 roku dywizja przekroczyła granicę chińską i dotarła do obozu Wiesiełyj.

Ataman rozpoczął uzupełnianie swoich sił i dążył do odzyskania zdolności bojowej w celu kontynuowania walki przeciwko bolszewikom. Jednakże sytuacja polityczna w regionie była skomplikowana; chińskie władze nie były chętne do współpracy z Rosjanami, co doprowadziło do konfliktu między Annienkowem a generałem-gubernatorem Sinciangu.

Ostatecznie Annienkow został aresztowany przez Chińczyków w marcu 1921 roku pod wpływem Sowietów i uwięziony w Urumczi. Po kilku latach niewoli udało mu się uzyskać wolność dzięki interwencji przyjaciela oraz przedstawicieli Ententy. Po uwolnieniu ataman osiedlił się w Chinach, gdzie planował wyjechać do Kanady, jednak ostatecznie związał swoje losy z rosyjską jednostką wojskową działającą w ramach chińskich sił.

Niestety, w kwietniu 1926 roku Annienkow został schwytany przez chińskie oddziały blisko współpracujące z Sowietami i przekazany do ZSRR. Po procesie skazano go na śmierć, a wyrok wykonano 24 sierpnia 1927 roku.

<h

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).