Zagroda Petera Rudolfa Dirksena
Zagroda Petera Rudolfa Dirksena
Zagroda Petera Rudolfa Dirksena to zabytek z XIX wieku, który znajduje się w Małych Walichnowach, w powiecie tczewskim. Obiekt ten, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, składa się z domu z bala na fundamencie kamiennym i piwnicy z cegły oraz murowanego spichrza z wozownią, a także otaczającego parku z pomnikami przyrody. Historia tego miejsca jest nierozerwalnie związana z rodziną Dirksenów, która osiedliła się na tych terenach jako uchodźcy holenderscy w XVI wieku.
Historia rodziny Dirksenów
Rodzina Dirksenów przybyła do Polski w 1526 roku, uciekając przed prześladowaniami związanymi z kontrreformacją. Sprowadzeni przez wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta von Brandenburg, osiedlili się w dolinie Wisły i Nogatu. Peter Rudolf Dirksen, urodzony 13 maja 1843 roku jako drugi syn gospodarza Johanna Jacoba II Dirksena, stał się ważną postacią w regionie. Jego ojciec, Johann Jacob II Dirksen, osiedlił się w Małych Walichnowach w wyniku małżeństwa i przejął gospodarstwo teścia. Brat Rudolfa, Johann Eduard Dirksen, był znanym gospodarzem w Janowie i przez dwadzieścia lat pełnił urząd przewodniczącego Związku Wałowego Niziny Kwidzyńskiej.
Lokalizacja i walory turystyczne
Zagroda Petera Rudolfa Dirksena znajduje się w Małych Walichnowach, na terenie niziny Walichnowskiej. Region ten charakteryzuje się urodzajną doliną delty Wisły, która była nękana żywiołem oraz wodami gruntowymi. Położenie zagrody ma wiele walorów turystycznych; w pobliżu znajduje się dawna przeprawa promowa na Wiśle, łącząca Małe Walichnowy z Piekłem, co czyni to miejsce interesującym celem dla turystów. Okolica obfituje w piękne krajobrazy i bogatą historię, co przyciąga zarówno miłośników natury, jak i tych poszukujących śladów przeszłości.
Historia dworu
Budowę dworu rozpoczął Peter Rudolf Dirksen w 1878 roku. Po jego śmierci syn Erich Dirksen kontynuował tradycję rodzinną, budując w 1930 roku spichrz z wozownią. Dwór usytuowany jest w centralnej części Małych Walichnowów, za cmentarzem mennonickim i przy drodze w kierunku Wielkich Walichnowów. Rudolf Dirksen pełnił funkcję starosty Związku Wałowego Niziny Walichnowskiej i przyczynił się do wielu inwestycji przeciwpowodziowych, które znacznie poprawiły bezpieczeństwo mieszkańców. Po II wojnie światowej dwór zmieniał swoje funkcje użytkowe; początkowo pełnił rolę szkoły wiejskiej, później został przekształcony na mieszkania dla rodzin pracowników PGR-u. Ostatecznie obiekt opustoszał i popadł w ruinę.
Opis obiektu
Dwór
Dwór wybudowany przez Rudolfa Dirksena to trzykondygnacyjny budynek mieszkalny z podpiwniczeniem. Jego konstrukcja opiera się na planie prostokąta z dachem dwuspadowym. Budynek posiada charakterystyczny ryzalit wejściowy oraz czarną kuchnię umieszczoną w części środkowej przyziemia. Fundamenty są murowane z ociosanych głazów polnych na zaprawie wapiennej, a ściany wykonane są z cegły pełnej oraz bali drewnianych. Wnętrze zachowało wiele oryginalnych elementów architektonicznych, takich jak drewniane schody czy okna krosnowe.
Spichlerz
Spichrz został wybudowany przez Ericha Dirksena w 1930 roku jako trzykondygnacyjny budynek niepodpiwniczony. Jego konstrukcja opiera się również na prostokątnym rzucie i nakryta jest dwuspadowym dachem. Spichrz był przeznaczony do magazynowania zbóż oraz jako wozownia i młyn dla folwarku. Budynek wykonany jest głównie z cegły licówki oraz granitu łamanego. Wnętrze spichlerza zachowało niektóre elementy oryginalne, takie jak solidne belki stropowe oraz drewniane schody.
Aktualny stan i plany dotyczące zagrody
W 2015 roku gmina zainteresowała się zaniedbaną zagrodą i zleciła wykonanie dokumentacji dotyczącej jej restauracji oraz przekształcenia na Centrum Dziedzictwa Kulturowego Doliny Walichnowskiej. Niestety projekt nie został zrealizowany, a teren został wykupiony przez prywatnego inwestora w 2018 roku. W 2020 roku dwór wraz z parkiem został wpisany do Wojewódzkiego rejestru zabytków. Obecnie planowane są prace mające na celu odbudowę i rewitalizację całego kompleksu, co daje nadzieję na przywrócenie tej cennej historycznej przestrzeni do życia.
Zakończenie
Zagroda Petera Rudolfa Dirksena to miejsce o bogatej historii i znaczeniu kulturowym dla regionu Małych Walichnowów. Dzięki wysiłkom lokalnych społeczności oraz nowym inwestorom istnieje szansa na odrestaurowanie tego zabytkowego kompleksu i uczynienie go atrakcyjnym punktem turystycznym oraz miejscem spotkań dla mieszkańców i turystów. Zrozumienie historii takiej zagrody pozwala lepiej docenić dziedzictwo kulturowe Pomorza oraz jego wpływ na rozwój lokalnych społeczności.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).